İzmir'de Kira Davası Hangi Adliyede Açılır? Görevli ve Yetkili Mahkeme
Kısa Cevap
İzmir'de kira davaları sulh hukuk mahkemelerinde görülür. Davanın hangi adliyede açılacağı yetki kurallarına göre belirlenir: Davalının yerleşim yeri (HMK m. 6) veya sözleşmenin ifa yeri (HMK m. 10). Kira sözleşmelerinde ifa yeri çoğunlukla taşınmazın bulunduğu yer olduğundan davalar uygulamada sıklıkla evin veya işyerinin bağlı olduğu adliyede açılır.
İzmir'in merkez ilçelerinden Konak, Bornova, Buca, Karabağlar, Bayraklı, Balçova, Gaziemir, Güzelbahçe ve Narlıdere İzmir Adliyesi'ne; Karşıyaka ve Çiğli Karşıyaka Adliyesi'ne bağlıdır. Diğer ilçelerin önemli bir kısmında ayrı adliye bulunur.
Kira davasına hangi mahkeme bakar?
Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na göre kira ilişkisinden doğan alacak davaları dahil olmak üzere kira ilişkisinden kaynaklanan bütün davalar, dava değerine bakılmaksızın sulh hukuk mahkemesinin görevindedir (HMK m. 4/1-a). Bu kapsamda şu davalar sulh hukuk mahkemesinde görülür:
| Dava türü | İlgili sayfa |
|---|---|
| Tahliye davası (ihtiyaç, temerrüt, iki haklı ihtar, tahliye taahhüdü) | İzmir kiracı tahliye davası |
| Kira tespit davası | İzmir kira tespit davası |
| Kira uyarlama davası | İzmir kira uyarlama davası |
| Kira alacağı ve depozito iadesi | İzmir kira sözleşmesi |
| İcra takibine itirazın iptali (kira alacağı) | İzmir kira alacağı icra takibi |
Görev kuralı kamu düzenine ilişkindir. Kira uyuşmazlığı asliye hukuk mahkemesinde açılırsa mahkeme görevsizlik kararı verir ve dosya sulh hukuk mahkemesine gönderilir. Bu durum zaman kaybına yol açabilir.
Kira ilişkisi bulunmayan durumlarda, örneğin bir taşınmazın sözleşme olmadan kullanılmasında, uyuşmazlık ecrimisil veya fuzuli işgal kapsamında değerlendirilebilir ve görevli mahkeme değişebilir.
Yetkili mahkeme nasıl belirlenir?
Görevli mahkeme sulh hukuk mahkemesidir; hangi yerdeki sulh hukuk mahkemesinin yetkili olduğu ise ayrıca belirlenir:
- Genel yetki (HMK m. 6): Dava, davalının yerleşim yeri mahkemesinde açılabilir. Kiracıya karşı açılan davada bu çoğu zaman kiralanan evin bulunduğu yerdir.
- Sözleşmenin ifa yeri (HMK m. 10): Sözleşmeden doğan davalar sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabilir. Kiralananın teslimi ve iadesi taşınmazın bulunduğu yerde gerçekleştiğinden bu yer de yetkili kabul edilebilir.
- Yetki sözleşmesi (HMK m. 17): Yetki sözleşmesi yalnızca tacirler veya kamu tüzel kişileri arasında geçerlidir. Konut kiralarında sözleşmeye yazılan yetki şartı kural olarak sonuç doğurmaz.
Kira davalarında yetki kesin değildir. Davalı yetki itirazını cevap dilekçesinde ilk itiraz olarak ve yetkili mahkemeyi göstererek ileri sürmelidir (HMK m. 19). Süresinde itiraz edilmezse dava açıldığı yerde görülmeye devam eder.
İzmir'de hangi ilçe hangi adliyeye bağlı?
Hâkimler ve Savcılar Kurulu'nun Adli Yargı Rehberi'ndeki yargı çevresi bilgilerine göre İzmir ilçelerinin bağlı olduğu adliyeler şöyledir:
| Adliye | Yargı çevresindeki ilçeler |
|---|---|
| İzmir Adliyesi (Bayraklı) | Konak, Bornova, Buca, Karabağlar, Bayraklı, Balçova, Gaziemir, Güzelbahçe, Narlıdere |
| Karşıyaka Adliyesi | Karşıyaka, Çiğli |
| Ödemiş Adliyesi | Ödemiş, Beydağ |
| Kendi adliyesi bulunan ilçeler | Aliağa, Bayındır, Bergama, Çeşme, Dikili, Foça, Karaburun, Kemalpaşa, Kınık, Kiraz, Menderes, Menemen, Seferihisar, Selçuk, Tire, Torbalı, Urla |
Yargı çevreleri zaman zaman yeniden düzenlenebilir. Dava açılmadan önce taşınmazın bulunduğu mahallenin hangi adliyenin yargı çevresinde kaldığının güncel olarak kontrol edilmesi yerinde olur.
Kira davasından önce arabuluculuğa nerede başvurulur?
Kira ilişkisinden doğan uyuşmazlıklarda dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır (HUAK m. 18/B). Başvuru, uyuşmazlığa bakmakla yetkili mahkemenin bulunduğu yerdeki arabuluculuk bürosuna yapılır (HUAK m. 18/A). Örneğin Buca'daki bir konuta ilişkin uyuşmazlıkta başvuru, kural olarak İzmir Adliyesi'ndeki arabuluculuk bürosuna yapılır.
Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa düzenlenen son tutanak dava dilekçesine eklenir. Arabuluculuk süreci İzmir kira arabuluculuğu sayfasında ayrıntılı olarak anlatılmıştır.
Kira icra takibi hangi icra dairesinde açılır?
Kira alacağı ve tahliye taahhüdüne dayalı ilamsız icra takiplerinde de yetki kuralları HMK hükümlerine göre belirlenir (İİK m. 50). Takip; borçlunun yerleşim yerindeki veya sözleşmenin ifa yerindeki icra dairesinde başlatılabilir. Örnek 13 ve örnek 14 ödeme emirlerine itiraz edildiğinde itirazın kaldırılması ve tahliye talepleri, icra dairesinin bağlı olduğu yerdeki icra mahkemesinde incelenir.
İcra yoluyla izlenecek adımlar İzmir kira alacağı icra takibi ve İzmir tahliye taahhüdü icrası sayfalarında yer alır.
İstinaf incelemesi nerede yapılır?
İzmir'deki sulh hukuk mahkemelerinin kararlarına karşı istinaf başvurusu, kararı veren mahkeme aracılığıyla yapılır ve İzmir Bölge Adliye Mahkemesi hukuk dairelerinde incelenir. İstinaf süresi, kararın tebliğinden itibaren iki haftadır (HMK m. 345). Dosyanın aşamalara göre ne kadar sürebileceği İzmir'de kira davası ne kadar sürer yazısında ele alınmıştır.
Uzakta yaşayan taraf davayı nereden takip eder?
Yetkili adliye taşınmazın bulunduğu yer olduğu için başka bir şehirde veya yurt dışında yaşayan ev sahibi de dosyayı İzmir'de takip etmek durumunda kalabilir. Bu durumda dava vekâletname verilen avukat aracılığıyla yürütülebilir. Ayrıntılar yurt dışında veya başka şehirde yaşayan ev sahibi yazısında anlatılmıştır.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Yetkili mahkemenin belirlenmesinde sözleşmenin içeriği ve tarafların yerleşim yeri birlikte değerlendirilir; İzmir kira avukatı sayfasından ön görüşme talep edilebilir.
Sık Sorulan Sorular
İzmir'de kira davası hangi adliyede açılır?
Dava, yetkili yerdeki sulh hukuk mahkemesinde açılır. Konak, Bornova, Buca, Karabağlar, Bayraklı, Balçova, Gaziemir, Güzelbahçe ve Narlıdere ilçeleri İzmir Adliyesi'ne; Karşıyaka ve Çiğli Karşıyaka Adliyesi'ne bağlıdır. Torbalı, Menemen, Urla, Çeşme, Ödemiş gibi ilçelerin kendi adliyeleri bulunur.
Kira davası evin bulunduğu yerde mi açılır?
Genel yetkili mahkeme davalının yerleşim yeri mahkemesidir (HMK m. 6). Sözleşmeden doğan davalar sözleşmenin ifa edileceği yerde de açılabilir (HMK m. 10). Kira sözleşmelerinde ifa yeri çoğunlukla kiralananın bulunduğu yer olduğundan davalar uygulamada sıklıkla taşınmazın bulunduğu yerde açılır.
Yanlış adliyede açılan kira davası ne olur?
Kira davalarında yetki kesin değildir; yetki itirazının davalı tarafından cevap dilekçesinde ilk itiraz olarak ileri sürülmesi gerekir (HMK m. 19). Görev ise kamu düzenine ilişkindir; asliye hukuk mahkemesinde açılan kira davasında mahkeme görevsizlik kararı verir.
Av. Mert Kağan Çetin
İlgili Makaleler
Yurt Dışında veya Başka Şehirde Yaşayan Ev Sahibi İzmir'deki Kira Sorununu Nasıl Takip Eder?
İzmir'de kiraya verilmiş evi olan ve yurt dışında ya da başka bir şehirde yaşayan malik; vekâletname, arabuluculuk, icra takibi, tahliye davası ve dosya takibini İzmir'e gelmeden nasıl yürütebilir?
OkuKiracılı Ev Satın Alan Yeni Malik İzmir'de Nelere Dikkat Etmeli?
İzmir'de kiracılı bir ev satın alan yeni malik kira sözleşmesiyle bağlı mıdır, kiracıyı ne zaman ve nasıl tahliye edebilir? TBK m. 310 ve 351, bir aylık bildirim süresi, tahliye taahhüdü ve satın alma öncesi kontrol listesi.
OkuKiracı veya Ev Sahibi Vefat Ederse Kira Sözleşmesi Ne Olur?
Kiracının veya ev sahibinin ölümü kira sözleşmesini sona erdirir mi? Mirasçıların hakları, TBK m. 333 fesih imkânı, kira bedelinin kime ödeneceği, mirasçıların tahliye davası ve depozito iadesi.
Okuİzmir'de kira uyuşmazlığınız mı var?
Tahliye, kira tespit, kira uyarlama, kira alacağı ve icra takibi konularında ön görüşme telefonla yapılabilir: 0544 585 46 45.