Hukuk Sözlüğü
Kira, iş, boşanma ve tazminat hukuku alanlarındaki önemli terimlerin anlaşılır açıklamaları. Haklarınızı bilmek, hukuki süreçlerde doğru adımlar atmanızın ilk koşuludur.
Tahliye ve Çıkış Süreçleri
Tahliye Taahhütnamesi
Kiracının belirli bir tarihte taşınmazı boşaltacağını yazılı olarak taahhüt ettiği hukuki belge. TBK m. 352/1 kapsamında düzenlenir.
TBK m. 352/1İhtiyaç Nedeniyle Tahliye
Kiraya verenin kendisi veya yakınlarının konut/işyeri ihtiyacı nedeniyle kiracının tahliyesini talep etmesi.
TBK m. 350İki Haklı İhtar
Kiracının bir kira yılı içinde iki kez kira bedelini geç ödemesi sebebiyle açılan tahliye davası. TBK m. 352/2 hükmüne dayanır.
TBK m. 352/2Fuzuli İşgal
Hukuki bir hakka dayanmaksızın bir taşınmazı kullanma veya işgal etme durumu. Fuzuli işgalci ecrimisil tazminatı ödemekle yükümlüdür.
TMK m. 683, TBK m. 7710 Yıllık Uzama Süresi
Kira sözleşmesinin on yıllık uzama süresini doldurmasının ardından kiraya verene tanınan fesih hakkı.
TBK m. 347Kira Bedeli ve Artış
Kira Tespit Davası
Kira bedelinin güncel rayiçlere uygun olarak mahkeme tarafından yeniden belirlenmesini amaçlayan dava türü.
TBK m. 344Kira Artış Oranı
Kira bedelinin yıllık yenilenmesinde uygulanabilecek azami artış oranını belirleyen yasal sınır. TBK m. 344 uyarınca TÜFE oranıyla sınırlıdır.
TBK m. 344Kira Uyarlama Davası
Olağanüstü koşullar nedeniyle kira bedelinin değişen şartlara uyarlanmasını talep eden dava. TBK m. 138 aşırı ifa güçlüğü hükmüne dayanır.
TBK m. 138Kira Sözleşmesi
Haklar ve Yükümlülükler
Zorunlu Arabuluculuk
Kira uyuşmazlıklarında dava açmadan önce başvurulması zorunlu olan alternatif çözüm yöntemi. 7445 sayılı Kanun ile 2023'ten itibaren uygulanır.
7445 sayılı KanunKiracı Hakları
Türk Borçlar Kanunu tarafından konut ve çatılı işyeri kiracılarına tanınan yasal koruma ve haklar. Kira artış sınırı ve tahliye güvencesi içerir.
TBK m. 339-356İş Hukuku
Kıdem Tazminatı
En az 1 yıl çalışan işçiye her tam yıl için 30 günlük giydirilmiş brüt ücret üzerinden ödenen tazminat.
1475 sayılı İK m. 14İhbar Tazminatı
İş sözleşmesini bildirim süresine uymadan fesheden tarafın ödemekle yükümlü olduğu tazminat. İK m. 17'ye göre kıdeme göre 2-8 haftalık ücret tutarındadır.
İK m. 17İşe İade Davası
Geçerli sebep olmaksızın işten çıkarılan işçinin işe geri dönmek için açtığı dava. İK m. 18-21 kapsamında iş güvencesi olan işçilere tanınan haktır.
İK m. 18-21Mobbing
İşyerinde sistematik olarak uygulanan psikolojik taciz, yıldırma ve bezdirme davranışları. İşçiye haklı fesih ve tazminat hakkı doğurabilir.
TBK m. 417, İK m. 24/II-bHaklı Fesih
İş sözleşmesinin, kanunda belirtilen haklı nedenlerle derhal sona erdirilmesi. İK m. 24 (işçi) ve m. 25 (işveren) kapsamında düzenlenmiştir.
İK m. 24-25Fazla Mesai
Haftalık 45 saati aşan çalışmalar için işçiye ödenmesi gereken yüzde 50 zamlı ücret. İş Kanunu m. 41 kapsamında düzenlenmiştir.
İK m. 41, 63İş Güvencesi
Belirsiz süreli iş sözleşmesiyle çalışan işçinin geçerli sebep olmadan işten çıkarılmasını engelleyen yasal koruma.
İK m. 18-21Boşanma ve Aile Hukuku
Anlaşmalı Boşanma
Eşlerin nafaka, velayet ve mal paylaşımı konusunda anlaşarak birlikte açtığı boşanma davası. TMK m. 166/3 uyarınca en az 1 yıllık evlilik şartı aranır.
TMK m. 166/3Çekişmeli Boşanma
Eşlerin boşanma veya boşanmanın sonuçları üzerinde anlaşamadığı, kusur araştırması yapılan dava türü.
TMK m. 161-166Velayet
Çocuğun bakımı, eğitimi ve korunmasına ilişkin anne-babaya tanınan hak ve yükümlülükler. Boşanmada çocuğun üstün yararı gözetilerek düzenlenir.
TMK m. 335-351Nafaka
Boşanma sonrası yoksulluğa düşecek eşe veya müşterek çocuğa ödenen düzenli mali destek. Yoksulluk ve iştirak nafakası olmak üzere iki temel türü vardır.
TMK m. 169, 175, 182Edinilmiş Mallara Katılma
Evlilik süresince edinilen malların boşanmada eşit olarak paylaşılmasını öngören yasal mal rejimi. TMK m. 218-241 kapsamında düzenlenmiştir.
TMK m. 218-241Evlilik Birliğinin Temelden Sarsılması
Çekişmeli boşanma davalarında en sık başvurulan genel boşanma sebebi. TMK m. 166/1 uyarınca ortak hayatın çekilmez hale gelmesi halinde başvurulur.
TMK m. 166/1-2Tazminat Hukuku
İş Göremezlik
İş kazası veya meslek hastalığı sonucu çalışanın geçici veya kalıcı olarak çalışma gücünü kaybetmesi. 5510 sayılı Kanun kapsamında düzenlenmiştir.
5510 s.K. m. 18-19Maddi Tazminat
Haksız fiil veya sözleşmeye aykırılık sonucu kişinin malvarlığında meydana gelen somut kaybın karşılanması.
TBK m. 49-52Manevi Tazminat
Kişinin bedensel veya ruhsal bütünlüğüne verilen zararın hakimin takdiriyle belirlenen parasal karşılığı.
TBK m. 56-58Malpraktis
Hekimin tıp biliminin gerektirdiği standart özeni göstermemesi sonucu hastaya zarar vermesi. Hasta, maddi ve manevi tazminat davası açabilir.
TBK m. 49, 116Destekten Yoksun Kalma
Ölen kişinin desteğinden yararlanan kişilerin uğradığı gelir kaybının tazmin edilmesi. TBK m. 53/3 kapsamında eş, çocuk ve anne-baba talep edebilir.
TBK m. 53/3Haksız Fiil
Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren kişinin tazminat yükümlülüğü. TBK m. 49 kapsamında maddi ve manevi tazminat talep edilebilir.
TBK m. 49-76Ecrimisil
Bir taşınmazın haksız olarak işgal edilmesi nedeniyle ödenmesi gereken haksız işgal tazminatı. Emsal kira bedeli esas alınarak hesaplanır.
TMK m. 995, TBK m. 77Sık Sorulan Hukuki Sorular
Tahliye taahhütnamesi nedir?
Tahliye taahhütnamesi, kiracının kiraladığı taşınmazı belirli bir tarihte boşaltacağını yazılı olarak beyan ettiği hukuki bir belgedir. TBK m. 352/1 kapsamında düzenlenir ve mülk sahibinin en hızlı tahliye yollarından biridir.
Kıdem tazminatı nedir ve nasıl hesaplanır?
Kıdem tazminatı, en az 1 yıl çalışan işçinin iş sözleşmesinin belirli nedenlerle sona ermesi halinde işveren tarafından ödenen tazminattır. Her tam yıl için son brüt maaşın 30 günlük tutarı olarak hesaplanır.
Nafaka nedir ve kaç çeşidi vardır?
Nafaka, boşanma sonrası ekonomik olarak güçsüz duruma düşen eşe veya çocuklara ödenen maddi destektir. Yoksulluk nafakası, iştirak nafakası ve tedbir nafakası olmak üzere üç ana türü bulunur.
Velayet davası nedir?
Velayet davası, boşanma sonrasında çocukların hangi ebeveynle yaşayacağının belirlenmesi veya mevcut velayet kararının değiştirilmesi için açılan davadır. Mahkeme çocuğun üstün yararını esas alır.
İzmir'de Hukuki Desteğe mi İhtiyacınız Var?
Hukuki terimleri anlamak önemlidir ancak süreçlerde uzman desteği almak hak kaybını önler. Kira, iş, boşanma ve tazminat hukuku alanlarında hemen bize ulaşın.